Gündem, önce CHP Genel Sekreteri Önder Sav’ın dinlenmesi, ardından Emniyet’in tüm Türkiye’deki telefon ve e-posta görüşmelerini takip etmek için mahkeme kararı aldığının ortaya çıkmasına kilitlendi. Tam bu tartışmalar yaşanırken Yargıtay’dan çıkan karar gündeme bomba gibi düştü.

Yargıtay, Jandarma’ya ülke genelinde yapılan iletişimi izleme yetkisi tanıyan Ankara 11’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını bozdu. Yargıtay 9’uncu Ceza Dairesi’nin oy birliği ile aldığı örnek kararda, ‘Kolluk birimlerine ülke genelini kapsayacak dinleme ve izleme yetkisi verilemesi de eleştirildi. Böyle bir uygulamanın yasa koyucunun amacına aykırı olduğu da ifade edildi. 

Kararda ayrıca ancak yasada öngörülen şartların oluşması halinde dinleme ve izleme yapılabileceği hatırlatıldı. Mahkemelerin sadece yargı bölgeleriyle sınırlı karar verebileceğine dikkat çeken Yargıtay, tek bir mahkemenin kararıyla ülke genelinde izleme ve dinleme yapılamayacağının da altını çizdi. Bu kararla jandarmaya ülke genelinde iletişimi izleme yetkisi tanıyan izin ortadan kalkmış oldu. Jandarmanın bunu yeniden yapabilmesi için her bölgede ilgili mahkemelere ayrı ayrı başvurarak yetki talep etmesi gerekecek.

Yargıtay’ın kararında “Hangi amaçla olursa olsun hiçbir kuruma sınırsız izleme ve dinleme yetkisi tanınamaz” vurgusu da dikkat çekti. Bu vurgu, itiraz edilmesi halinde Emniyet ve MIT’e tanınan ülke genelini izleme yetkisinin de iptal edilebileceği sinyalini verdi.

Dinleme ve izleme izninin sadece terör, çete gibi örgütlü suçlar için geçerli olacak. Yargıtay’ın kararında, Anayasa’nın ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “haberleşme hürriyeti” ve “Özel hayatın gizliliği” maddelerine de dikkat çekildi.

BAKANLIK MANEVRASI

CHP Lideri Deniz Baykal ise karar için şu yorumu yaptı: “Jandarmanın dinlemesi haram da polisinki helal mi? İkisi de olmaz. Bir an önce bunu hukuki olarak netleştirmek lazım. Adalet Bakanlığı sadece Jandarma’nın yetkisine itiraz ederek siyasi bir manevra yapmak istemiş ve Emniyet’in yetkisine ilişkin hukuksuzluğu görmezden gelmiş. Emniyet yetkisine itiraz edilmemiştir.”

SINIRSIZ DİNLEME YETKİSİ OLMAZ

İŞTE Türk hukuk tarihi için ilk örnek olan kararının gerekçesi