Sabih KanadoÄŸlu, AkÅŸam’dan Özlem ÇELÄ°K AKARSU’ya konuÅŸtu. Hakkında bilinmeyenleri anlattı. Ä°lk kez CHP’li misiniz sorusuna cevap verdi..

- Referandumda neden hayır diyeceksiniz?
‘Uyan Türkiye’ diyorum. Uyanmazsa, referandumda evet çıkarsa cumhuriyetin niteliklerini deÄŸiÅŸtiren yeni bir rejimle karşı karşıya kalınacak. Bunun için anayasa deÄŸiÅŸikliÄŸine hayır! Bugün halkoylamasına katılmamaya davet de baÅŸka bir deyimle evet oyu kullanmaya davettir.

- Yıllardır yargının değişmesi gerektiğini savunuyordunuz. Şimdi ne değişti?
‘82 Anayasası zaten yürütmeye bağımlı bir yargıyı öngörmüştü. Bugün hiç sözü edilmeyen 140′ncı maddedeki ‘hakim ve savcılar idari yönden Adalet Bakanlığı’na baÄŸlıdır’ ifadesi yargı bağımsızlığını zedelemektedir. Ä°ÅŸin acı tarafı ÅŸimdi, eleÅŸtirdiÄŸimiz noktanın çok daha gerisinde, yürütmeye bağımlı bir yargı yaratılmaya çalışılıyor. Türkiye defakto anayasanın uygulanmadığı bir ülke haline geldi. Herkes yargının kararlarını eleÅŸtiriyor. Siyasi iktidar, ‘Bu kararları veren yargıçlar da HSYK tarafından atandı’ diyor. 82 Anayasası’nın ortaya çıkardığı HSYK, baÅŸarılı olmaması için kurulan bir kurul. BaÅŸarısızlığı son uygulamalarla görülmüyor mu zaten. Yargı bağımsızlığına uygun bir kuruluÅŸ haline getirilmesi ÅŸarttır. Ancak RTÃœK, TRT, TÃœBÄ°TAK, YÖK gibi özerkliÄŸini yitirmiÅŸ, doÄŸrudan siyasi iktidarın egemen olduÄŸu kurumların kuÅŸatılmasına baktığımızda onlar gibi siyasi iktidarın yargıya da egemen olmaması için hayır dememiz gerekiyor. Sevgili yurttaÅŸa bunların detaylarını anlatmak zor. Hangi niyetle yapıldığını anlatmak gerekiyor.

DARBEYE DE, DÄ°KTAYA DA KARÅžIYIM
- Darbe savunucusu musunuz?
Darbe taraflısı olmaya her şeyden önce kendime duyduğum saygı engeldir. Ne olursa olsun darbeye karşıyım. Çünkü darbe insan onuruna yapılabilecek en büyük hakarettir. Askeri yöndeki el koymalar sivil yönden de yapılabilecek hareketlerdir. Yasama, yürütme tek elde toplanmışsa buna bir de yargıyı eklemeye çalışırsanız bu demokrasi değil, sivil diktadır.

- CHP’nin bazı etkinliklerine katılıyorsunuz. CHP’li misiniz?
Partili deÄŸilim. CHP’ye yardımcı olmak gibi bir düşüncede de deÄŸilim. KonuÅŸma imkanı bulduÄŸum her yerde konuÅŸuyorum.

- Siyasete girmeyi düşünüyor musunuz?
Åžu anda deÄŸil.

- Ne zaman?
Koşullar zorunlu kılarsa. Bir katkım olabilecekse o katkıyı esirgemem.

- Ağır ceza mahkemeleri?
Türkiye Cumhuriyeti Devleti güvenliğini özel mahkemelerde aramamalıdır. Bu görev doğrudan doğruya ağır ceza mahkemelerinin tümü tarafından yerine getirilebilir.

Emekli olduktan sonra fazla konuştuğunuz için eleştiriliyorsunuz. Hem demokrasi diyeceksiniz hem de düşünce ve ifade özgürlüğünün niye kullanıldığını sorgulayacaksınız. Madem emekli oldun, git torunlarınla oyna. Bunu bir aydına söylemek ülkeye zarar vermekten başka sonuç doğurmaz.

- Balyoz’da neler yaÅŸanıyor. Anlamak için hukukçu olmak mı lazım?
Olanları ben de anlamıyorum. Bir kiÅŸi üst üste aynı suçtan üç kere tutuklanırsa vatandaşın güven duygusunu ortadan kaldırırsınız. Anayasa’nın 145′inci maddesi, ‘Asker kiÅŸilerin askeri mahallerde iÅŸlediÄŸi suçlara askeri mahkemeler bakar’ der. Bu, anayasada bugün geçerlidir. Maddenin niçin deÄŸiÅŸtirilmek istendiÄŸini düşünürsek bugüne kadar yapılanları daha iyi anlarız. CMK 250/3′de bir gece yarısı operasyonuyla ‘dahil’ sözünü ‘halinde’ olarak deÄŸiÅŸtirdiler. Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Bugün uygulanması gereken hüküm ÅŸudur, ‘Askeri mahallerde iÅŸlenen ve askeri mahkemelerin görevleri içinde iÅŸlenen suçlar özel yetkili mahkemeler tarafından soruÅŸturulamaz ve kovuÅŸturulamaz.’

TCK 35 ve 36 ise ’suça teÅŸebbüs’ü ve ‘gönüllü vazgeçme’yi tanımlar. Ä°craya baÅŸlanmamış ise ortada suç yoktur. Fail icradan gönüllü vazgeçerse teÅŸebbüsten dolayı cezalandırılmaz.

TCK 316, ‘amaçlanan suç iÅŸlenmeden ittifaktan çekilenlere ceza verilmez’ diyor. Kimse konuÅŸamıyor. Kurumlar kendi yasal ve anayasal haklarına sahip çıkmıyorlar.

- Darbe planlandığı iddia edilen dönemde Yargıtay Başsavcısıydınız Bu yönde duyumlarınız oldu mu o günlerde?
Hayır olmadı.

- Son günlere damgasını vuran YAŞ?
Yargıya egemen olmak isteyen ve askerin geleneklerini dikkate almayan bir siyasi iktidarın, bütün bunları elde etmek için dini alet olarak kullanmak istediği bir ülkede yurttaşın huzurlu, güvende, mutlu olması olanağı yoktur.

HAKKINDA BÄ°LÄ°NMEYENLER
RumelÄ° göçmeni bir ailenin çocuÄŸu olan Sabih KanadoÄŸlu 1938′de Menemen’de dünyaya geldi. ÇocukluÄŸu boyunca annesinden Makedonya’yı, savaşı, acı-tatlı anıları dinledi. Emekli olur olmaz en yakın arkadaşıyla arabaya atladı, soluÄŸu ata topraklarında aldı. Rumeli kadar aÅŸk duyduÄŸu diÄŸer yer ise Ayvalık.

KanadoÄŸlu, Ayvalık Cumhuriyet Ä°lkokulu mezunu. O tarihlerde Ayvalık’ta lise bulunmadığı için Ä°stanbul KabataÅŸ Erkek Lisesi’ne,183 numara ile kaydoldu. KabataÅŸ’ın efsane eÄŸitimci kadrosunda kimler yoktu ki!.. Ömer Seyfettin, ReÅŸat Nuri Güntekin, Faruk Nafiz Çamlıbel, Behçet Necatigi… Necatigil, KanadoÄŸlu’nun edebiyat öğretmeniydi.

Ä°stanbul Ãœniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitiren KanadoÄŸlu’nun Cumhuriyet Savcısı olarak ilk görev yeri Burhaniye. Genç savcı, CHP’lilerin ihbarıyla gözaltına alınan eski DP’lileri serbest bırakınca dönemin Çalışma Bakanı Ä°hsan Sabri ÇaÄŸlayangil ve bir grup AP milletvekili kendisini ziyaret etti. Odasında siyaset konuÅŸulunca yumruÄŸunu masaya vurdu.
ÇaÄŸlayangil’le gözü pek, genç savcının dostluÄŸu böyle baÅŸladı.
Sırayla Orhaneli, Erzurum, Bingöl, Tokat, KırÅŸehir, Ä°zmir, Bakırköy’de görev yaptı. Ağır Ceza HakimliÄŸi’ni anlatırken ‘En zoru, idam kararı vermektir. Yasa emreder, kararı verirsiniz ama bir ömür boyu unutamazsınız’ diyor KanadoÄŸlu. 1984′te Yargıtay üyesi oldu. Ä°ki kez Yargıtay 11′inci Ceza Dairesi BaÅŸkanı…21 Ocak 2001′de Yargıtay Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı’na seçildi, 20 Mayıs 2003′te emekliye ayrıldı. Yayımlanmış kitapları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, Alaturka Demokrasi, Unuttuk. Sabih KanadoÄŸlu, Bilge KanadoÄŸlu ile evli. Çiftin beÅŸ çocuÄŸu var.

Bilge KanadoÄŸlu
- Sabih Kanadoğlu ile yaşamak nasıldır?
24 saat koÅŸmak demek. Keyifli ama yorucudur.

- Bilge-Sabih Kanadoğlu çifti en çok neyi konuşur?
Eskiden torunları konuÅŸurduk. Büyüdüler. Åžimdi Türkiye’yi konuÅŸuyoruz.

- Siz de gündemi yakından takip ediyor musunuz?
Sabah ilk iÅŸ bütün gazeteleri okurum. Tüm kanalların haber programlarını izler Sabih’e anlatırım.

- Emeklilik günleriniz nasıl geçiyor?
Anadolu Çağdaş Eğitim Vakfı (ANAÇEV) ile ihtiyacı olan çocuklara, gençlere eğitim için destek veriyoruz.

- Eviniz arandığında neler hissettiniz?
Korkmadım ama öyle bir muamele ile karşılaşmak beni incitti.

Sabih KanadoÄŸlu
- VerdiÄŸiniz en zor karar?
Yürürlükte bulunduÄŸu sırada idam kararlarını vermek… Ä°nsan onuruna yakışan bir ceza olduÄŸu inancında olmamakla beraber o cezayı vermek çok zordu.

- Sizi en çok üzen olay?
Üç yıl önce 14 yaşındaki torunumu, üç ay sonra da gelinimi kaybettim.

- Bir kitap daha yazacak mısınız?
Vakit yok ÅŸimdilik.

- Yapmaktan en keyif aldığınız iş?
Kürsüde geçen günlerimi severdim.

- Ayvalık?
Her ÅŸey…

- Vazgeçemeyecekleriniz?
Rakı-Balık-Ayvalık

KanadoÄŸlu’ndan YSK’ya caÄŸrı
- Seçim güvenliği ile ilgili kaygılarınızı dile getiriyorsunuz. Neden?
Öylesine müdahaleler oldu ki, bugün seçimin güvenliÄŸi yoktur. Seçmen kütüklerini hazırlama görevi anayasaya göre Yüksek Seçim Kurulu’na aittir. Ancak bir yasa deÄŸiÅŸikliÄŸi ile bu doÄŸrudan yürütmeye baÄŸlı Nüfus ve VatandaÅŸlık Ä°ÅŸleri Genel Müdürlüğü’ne verildi. Ä°lgili protokolün iptali için Danıştay’a baÅŸvuruldu. BaÅŸvuru bugüne kadar karara baÄŸlanmadı.
Seçim sonuçlarını öğrenme ve halka bildirme UYAP kanalıyla yapılmaya baÅŸlandı. UYAP, doÄŸrudan Adalet Bakanlığı’na baÄŸlı bir ulusal yargı ağı projesi. Yani yürütme, seçmen kütüklerinin düzenlenmesinde ve seçim sonuçlarının alınmasında etkili konumda. Kurumlar, olayın önemini kavramak ve buna göre hareket etmek zorunda.

- Anayasa Mahkemesi’nin referandumla ilgili kararı ?
Anayasanın 153′ncü maddesine göre Anayasa Mahkemesi gerekçesini yazmadan kararını açıklayamaz. Kısa kararı yazılmadan açıklanan ilk karar budur. Ortaya çıkan metin Meclis’ten çıkan deÄŸil yepyeni bir metin. 153/2 bu yapılamaz der. Yüksek Seçim Kurulu’nun bunu tartışması ve bir karara baÄŸlaması lazım. 175′nci madde ise anayasa deÄŸiÅŸikliklerinin hangilerinin birlikte, hangilerinin ayrı oylanacağını karara baÄŸlar. Bu, ‘BaÄŸlantılı olanları birlikte, diÄŸerlerini ayrı halk oylamasına sun’ demektir.

FB AÅžKI, KABURGASINI KIRDI
Sabih KanadoÄŸlu koyu Fenerbahçeli. Kendisi gibi fanatik oÄŸlu Sinan KanadoÄŸlu önceki sezon 2-1 sonuçlanan FB-BJK maçında babasını sevinçle kucakladı, Sabih KanadoÄŸlu’nun kaburgası kırıldı. EÅŸi Bilge KanadoÄŸlu o günü anlatırken gülüyor ama kızmadan edemiyor çünkü o tam bir Galatasaray aşığı. ‘AnlaÅŸamadığımız tek konu bu’ diyor.
 

Benzer Haberler

• Dinci Diktaya Hayır !