Yargıç laiklik konusundaki taraftır’ görüşüne ‘Yargıç misyon üstlenmez’ yanıtını veren Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, hükümete ‘Gücü elinde bulunduranlar, karşı tarafın korkularını ortadan kaldıracak çözümler üretmeli’ mesajını verdi

Anayasa Mahkemesi’nin 46. Kuruluş Yıldönümü törenine, Başbakan Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Gül de katıldı.
Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, “Yargıç laiklik konusunda taraftır” yönündeki görüşlere, “Yargıç misyon üstlenemez. Hukukun dışına çıkmakla korunabilecek bir sistem esasen korunmaya değer değildir” yanıtını verdi. Yargının denetlenmesini ve TBMM’nin Anayasa Mahkemesi’ne üye seçmesini öneren Kılıç, Ergenekon, türban, siyasi parti kapatma davalarıyla ilgili çarpıcı mesajlar verdiği konuşmasında hükümeti, hissedilen korkuları ortadan kaldırması için uyardı.
AKP aleyhindeki kapatma davası, türbanla ilgili anayasa değişikliği ve 367 kararını darbe baskısı altında aldığı iddiaları nedeniyle gözlerin çevrildiği Anayasa Mahkemesi’nin 46. Kuruluş Yıldönümü töreninde konuşan Kılıç, geçmişte yapılan konuşmalarının aksine hükümetten çok yargıyı eleştirdi.
Yeni anayasa vurgusu
Başkan sıfatıyla ilk kez konuşan Kılıç, Türk toplumunun, katı ideolojik dogmalardan arınmış bir anayasa özlemi duyduğunu belirterek, siyasal yapıyı da zorlayan toplumsal dönüşümün “ancak ve ancak” çağdaş Batılı değerlerle ileriye taşınabileceğini vurguladı.
Kılıç, “bu bağlamda, bürokratik yapıyı demokratik işleyişe engel olmaktan çıkarıp ulusun iradesinin gerçekleşmesi yolunda kullanan, devletin bütün işlemlerini yargı denetimine tabi kılan, ancak bununla yetinmeyip yargı organları üzerinde demokratik denetim kuran bir anayasa” arzuladığını söyledi.

Yargıya denetim
Erkler içinde sadece halk adına egemenlik yetkisi kullanan yargının halkın demokratik denetimine açık olmadığını kaydeden Kılıç, AİHM’nin Türkiye’yi genelde yargı yoluyla gerçekleştirilen hak ihlalleri nedeniyle mahkûm ettiğini anımsattı. Kılıç, AB reformları, anayasal ve yasal değişikliklerin de yargıçların uygulamadaki isteksizliğini ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Yasama, yürütme ve yargı organlarının hareket alanlarını genişletme çabalarının güçler arası çatışmaya yol açtığını kaydeden Kılıç, anayasadan alınmayan yetkilerin üstünlük kurmak için kullanıldığı sürece bu çatışmanın süreceğini, kurumların erkler ayrılığına uygun hareket etmesi halinde sorunların çözüleceğini belirtti.

‘Yargıç taraf olamaz’
Kılıç, Anayasa Mahkemesi üyelerine de mesaj niteliği taşıyan şu sözleri söyledi:
“Hukukun üstünlüğü yargıcın üstünlüğü anlamına gelmez. Yasaların bağlayıcılığı önce devlet organları ve yargı mercileri için geçerlidir. Yargı mutlak anlamda tarafsız olmak zorundadır. Belirli noktadan sonra tarafsızlığını yitiren yargıç, o noktadan itibaren yargıç değildir. Tarafsızlığın olmadığı yerde adalet yoktur.
Yargıç, anayasa ve yasalarla verilmiş görevler dışında misyon üstlenemez. Unutulmamalıdır ki, hukukun dışına çıkmakla korunabilecek bir sistem esasen korunmaya değer değildir. ‘Adalet mülkün temelidir’ sözü adliye saraylarına değil, yargıcın vicdanına kazınmalıdır.”

‘İktidar yozlaştırır’
Hükümete yönelik, “özgürlüklere tehdit bakımından bir kişinin sınırsız iktidarı ile çoğunluğun sınırsız iktidarı arasında fark olmadığını” söyleyen Kılıç, iktidarın yozlaştırıcı doğasına işaret etti ve “Lord Acton’un ifade ettiği gibi, ‘İktidar yozlaştırır, mutlak iktidar mutlaka yozlaştırır’” dedi.
Anayasa yargısının meşruiyetini iktidarı sınırlandırarak bireyi koruma işlevinden aldığını kaydeden Kılıç, mahkemelerin asıl “hikmetinden” uzaklaşması halinde meşruiyet krizi yaşayacağını vurguladı.
Kılıç, bu noktada Anayasa Mahkemesi ile TBMM arasındaki “güven krizine” işaret ederek, bunun anayasa yargısı ile ulus iradesi arasında bağlantı kurularak aşılabileceğini belirtti. Kılıç, TBMM’nin objektif kriterlerle Anayasa Mahkemesi’ne üye seçmesini önerdi.
Hükümeti, AKP kapatma davasına yönelik AKPM bildirisi nedeniyle örtülü biçimde eleştiren Kılıç, “Ulusal ve uluslararası çevrelerce mahkememizi baskı altında tutma, etkileme girişimleri büyük üzüntü ile takip edilmektedir” diye konuştu.

Kategoriler: Milliyet
Etiketler: